Wat JongeHonden dagelijks mee maakte in Manilla

JongeHonden ondersteunt via de stichting Child at Venture veertien jonge Filippijnse ondernemers bij het opzetten van hun eigen zaak. Eind augustus gingen vijf jonge honden naar Manila om de ondernemers te ontmoeten en hen te helpen en te adviseren bij hun bedrijfsvoering. Lees hier hun belevenissen.

Over het project

(Eerdere dagen staan onderaan)

Dag 6 - Vrijdag 3 september 2010

Door Lenka - De laatste dag van een intensieve week....Dit keer niet geschreven vanuit het blikveld van één van de jonge honden, maar vanuit Lenka van Child at Venture. Child at Venture ondersteunt jongeren in ontwikkelingslanden bij het opzetten van een eigen bedrijfje. Hierbij betrekken wij Nederlandse ondernemers die met hun kennis en expertise een bijdrage leveren aan zowel de opzet als de voortgang van de businesses die de jongeren zelfstandig runnen. Dit keer zijn die Nederlandse ondernemers vijf jonge honden, een enorm enthousiaste, betrokken, intelligente en ondernemende groep die deze jongeren duidelijk een stap verder hebben geholpen.

En ondersteuning is iets wat deze jongeren zeker kunnen gebruiken, niet alleen financieel, maar even belangrijk - zo niet het belangrijkst - inhoudelijk en ook emotioneel. De jongeren wonen in Pailiparan, een wijk die is opgezet door de overheid toen de sloppenwijk dichterbij Manila gebruikt moest worden voor meer winstgevende zaken. Alle inwoners die geregistreerd stonden, kregen een stuk grond aangeboden. Alhoewel de voorzieningen relatief goed waren geregeld, kun je je voorstellen dat de problemen die aan de orde van de dag zijn in een sloppenwijk, in de nieuwe omgeving niet minder werden. Jeugdbendes, criminaliteit, armoede , werkloosheid etc.... dit is de leefomgeving van de jonge Filipijnse ondernemers.

Een groot probleem waar de jongeren tegen aan lopen is vaak de verwachting - of beter gezegd de noodzaak - om de familie financieel te ondersteunen. Familieleden en vrienden komen te pas en te onpas langs met de vraag om geld wegens ziekte en/of eten. Hoe zeg je nee tegen deze vraag? Maar ook: van welk geld betaal je dit? Dit heeft natuurlijk effect op de business en levert heel veel stress op en in het geval van Avhie zelfs een breuk met zijn moeder en zusjes.

Het gaat natuurlijk niet alleen om de softe kant, er moet ook een business worden gerund. Jonge honden Mara en Bibi hebben zich bijvoorbeeld gestort op het probleem van twee meiden die een grocery store hebben opgezet en die met veel te kleine marges werkten. Als gevolg hiervan kwamen ze niet uit de kosten. Door middel van leuke opdrachten hebben zij hen aangezet hun marges te verhogen. Bibi heeft lange gesprekken gevoerd met twee meiden die absoluut niet meer met elkaar konden samenwerken, waarbij de emoties hoog opliepen en wat uiteindelijk resulteerde in een breuk, maar ook in de opzet van een nieuwe business van één van de meiden. Bas en Ties hebben met Avhie een plan B gemaakt en samen gekeken naar een hervorming van zijn business, zodat zijn vaste lasten beduidend minder worden. Liedeke heeft een heel nieuw boekhoudsysteem ontwikkeld die van waarde is voor alle jongeren. En dit is nog een kleine greep uit de activiteiten die hebben plaatsgevonden in maar 5 dagen tijd. Dat de dagen dan wel om 8 uur ’s ochtends tot aan 11 uur ’s avonds doorgingen, werd maar even voor lief genomen.

Deze laatste dag stond in het teken van het maken van de laatste afspraken met de jongeren en de organisatie. En daarna theater! Hilariteit alom. Hints, lichamen in de knoop en het subliem uitgevoerde ‘a wonderful day at the shop’. Tja, een zekere dramatiek is deze jongeren niet geheel onbekend.

En wat nu verder? Uiteraard zullen wij de jongeren nog een lange tijd blijven ondersteunen, JongeHonden blijft hier sowieso tot aan april 2011 bij betrokken. De afspraken die zijn gemaakt met de jongeren zullen worden nagegaan, nieuwe vragen gesteld en beantwoord. Het harde werken is in ieder geval nog niet voorbij. Vanuit Child at Venture wil ik Bibi, Liedeke, Mara, Bas en Ties enorm bedanken voor hun actieve en praktische bijdrage, hun kritische vragen, hun tips en suggesties, maar zeker ook voor een hele gezellige week! En hopelijk kunnen we eind april nog spreken van 10 lopende bedrijfjes en 14 tevreden ondernemers.

Dag 5 – Donderdag 2 september 2010

Business Game

Door Ties - Na de één  op één coaching van de afgelopen dagen was het donderdag tijd voor de Business Game. In dit door JongeHonden ontwikkelde spel runnen de ondernemers een virtuele rijstwinkel waarbij zij geconfronteerd worden met verschillende dilemma’s en vervolgens met de consequenties van hun keuzes.

Hoeveel rijst koop je in? Tegen welke prijs? En investeer je in het verstevigen van je dak als er een tyfoon dreigt over te komen? Of neem je liever de gok dat ‘ie voorbij raast? Dankzij de gesprekken van de afgelopen dagen, hebben we ons een aardig beeld kunnen vormen van de uitdagingen die de jonge ondernemers dagelijks tegenkomen. 

Onze Filippijnse vrienden vertrouwden hun eigen business voor een ochtend toe aan de buurman of een achterneef en op een enkele verslapeling na zaten allen klokslag negen uur paraat in het gebouw van de Pangarap-stichting, waar het JongeHonden-team ook verblijft. Na een korte uitleg investeerden alle groepen een deel van hun geleende startkapitaal in de rijstwinkel en ging het spel van start. Al snel barstten de discussies los en dobbelden de ondernemers fanatiek om de rijstverkoop per dag te bepalen. Hierbij werd het geluidsniveau van de gemiddelde karaokebar moeiteloos geëvenaard.   

Ondanks een rattenplaag, een zieke oom die om geld vroeg en concurrenten die hun rijst voor een belachelijk lage prijs verkochten, eindigde het spel met vier gezonde ondernemingen die hun starterslening konden terug betalen. Onder het genot van een wisselend gewaardeerde Hollandse stroopwafel werd tot slot een link gelegd tussen het verloop van het spel en de ervaringen van de jongeren. Vooral de druk van familie op de jonge ondernemers blijkt een moeilijk fenomeen. Leg je hongerige ongeletterde moeder maar ’s uit dat die 800 pesos in je zak geen winst maar omzet is. En dat je moet investeren in nieuwe voorraden en je lening af moet lossen…  

Terwijl de een na de andere stroopwafel stiekem uit het raam verdween, sloten we de Business Game af met de conclusie dat we een geweldige ochtend met elkaar hebben gehad. Een dynamische sessie met veel discussie, zorgvuldige afwegingen en vooral ook héél véél lol!  

Dag 4 – Woensdag 1 september 2010

Verborgen ondernemerschap...

Door Bas - Iedereen keek er na de eerste kennismaking enorm naar uit om één op één met de ondernemers aan de slag te gaan. Al tijdens het ontbijt (met vette worst;-) was de gezonde opwinding ook duidelijk merkbaar.

In dag drie benoemde Mara al onze eerste indrukken van Ahvies’ Goto. Zie de Goto soep als de niet seizoensgebonden erwtensoep van de Filipijnen. Het roggebrood bestaat hierbij uit Tofu besprenkeld met sojasaus. Ties en ik hebben vanochtend een bezoek gebracht aan dit winkeltje en hebben met Richard uitvoerig gesproken over het wel en wee van zijn onderneming. Gedurende het gesprek met Richard over zijn bezigheden merkten we al snel dat Ahvies’ Goto kampt met flinke tekorten. Dagelijks lost hij huur af, maar komt aan het einde van de maand flink tekort om het restant te betalen. Richard heeft absoluut goed inzicht in de markt en weet dat hij de vele scholieren kan bedienen door ook andere producten aan te bieden. Dit vergt echter meer inkoop en dat kan hij zich niet veroorloven. Eigenlijk verkoopt Richard een prima product, maar huurt hij een veel te dure en te grote ruimte voor alleen de soep. Morgenmiddag gaan we samen met Richard bedenken op welke manier we Ahvies’ Goto succesvol kunnen maken. Eén van de opties die we hebben besproken is de aanschaf van een mobiele kar in plaat van zijn dure huidige plek, waardoor Richard ook meer gericht Goto soep kan verkopen op goede locaties. We beseffen echter beiden dat dit een zware dobber zal worden.

Daar waar Ahvies’ Goto een erg complex verhaal is loopt Quick 2 Eat als een dolle. Twee dames hebben de handen ineen geslagen en verkopen sinds een week of zes enkele snacks en een dagelijks wisselend vers fruitsapje. Tijdens onze conversatie was er flink wat aanloop van klanten en er worden ook kleine winsten gemaakt. Samen gaan we op zoek naar manieren om te zorgen dat Quick to Eat over een jaar een stabiele winst draait.

Waar wij na gister allen dachten dat de Rice shop (deze week zonder rice) met veel te lage marges werkte om te kunnen overleven, blijkt ondernemer Eizenauer verborgen kwaliteiten te hebben. Eizen ziet overal kansen en scharrelt op veel manieren bij. Zo koopt hij op zijn telefoon minuten in die hij per SMS weer tegen winst kan verkopen. Dit is een zekere bron van extra inkomsten. Ook steekt hij dagelijks de BBQ aan en kunnen locals genieten van kippenvlees, -darmen, -hoofd en overige culinaire traktaties. Ook dit loopt prima bij deze verborgen ondernemer!

Morgen spelen we de door ons zelf gemaakte entrepeneurgame en ook daar zien we weer bijzonder naar uit!

Dag 3 - Dinsdag 31 augustus 2010

Door Mara - Vandaag zijn we dan echt aan de slag gegaan. In een dag bezochten we alle tien bedrijfjes in Dasmarinas en hebben we alvast in kaart gebracht wat de belangrijkste struikelpunten zijn voor deze jonge ondernemers.

Na een korte rit per tricycle ontmoeten we ondernemer Richard in zijn shop. Al vanaf een afstandje zien we hem glunderend achter zijn balie staan. Richard, in zijn vriendengroep beter bekend als Ahvie, is de trotse eigenaar van Ahvie’s Goto. Hij serveert er de beroemde Goto-soep die hij elke nacht met liefde bereidt.

Het bedrijfje ziet er aantrekkelijk uit: achter de balie heeft Ahvie een klein restaurantje gebouwd waar je kunt genieten van een kom goto of een van de andere lekkernijen die hij maakt in het keukentje achterin de zaak. Aan de kwaliteit van de goto zal het succes van zijn onderneming in elk geval niet liggen, deze is namelijk echt verrukkelijk. Ook de energie van Ahvie is onuitputtelijk, met zijn  stralende lach is hij een visitekaartje voor het bedrijf.

Een nadere blik in zijn boekhouding maakt ons zorgelijker. Het blijkt voor hem moeilijk om zijn dagelijkse inkomsten en uitgaven goed op elkaar af te stemmen. Uit het schrift waarin hij dit elke dag noteert kunnen we zien dat hij al weken niets apart heeft gezet voor de huur, voor elektriciteit en ook niets aan zichzelf heeft uitbetaald. Hij heeft het geld nodig om nieuwe ingrediënten te kopen voor de goto. Maar als hij de huur niet betaalt, wordt zijn winkeltje gesloten. Bas en Ties gaan morgen samen met hem op zoek naar mogelijkheden om zijn inkomsten te vergroten.

In totaal zijn er tien kleine ondernemingen met herkenbare bedrijfsnamen: Ahvie’s Goto, Quick2eat, Shoeshop, Kenjie’s Bakery, Ministore & Rice, Mha-Bec Minigroceries, Burger Lhime, Pangarap Candle, RYU Rice, Minifoodhouse en de Candleshop.   

De winkeltjes overtreffen onze verwachtingen en vallen stuk voor stuk goed op tussen de andere zaakjes in de straat: mooi geschilderd, opvallende uithangborden en enthousiaste, trotse eigenaren en eigenaressen.

Maar vooral: de bedrijfjes hebben volop potentie! Sommigen lijken het nu al goed te doen en laten kleine winsten zien. Anderen zoeken naar manieren om winst te realiseren of te vergroten. Hoe kan ik meer klanten trekken? Hoe maak ik mijn assortiment zichtbaarder? Of hoe kan ik mij staande houden tussen concurrenten? zijn vragen waar we de komende dagen samen met de ondernemers over gaan nadenken. Samen met de vragen op sociaal gebied die we gisteren hebben geformuleerd  staan we met de ondernemers voor een grote uitdaging.

Dag 2 - Maandag 30 augustus 2010

Door Bibi - Onze tweede dag in Manila heeft een enorme indruk achtergelaten. We merken ’s avonds als we uitgeput terugkijken op vandaag wat een impact het heeft gehad. Zoveel gezien, zoveel mensen ontmoet en zo vaak met open mond rondgelopen.

’s Ochtends hebben wij een sloppenwijk bezocht die letterlijk gebouwd is op een vuilnisbelt. De mensen die er wonen generen een inkomen uit de verzameling en sortering van afval. Wij zijn niet wereldvreemd en hebben zo bij elkaar heel wat stedelijke armoede gezien. Maar wat we hier tegenkomen raakt ons diep. Kleine kindjes die met alleen een hemdje aan op blote voetjes in het afval rondrennen. Jongens die hun leven wagen door op de vuilniswagens te springen om zo het beste afval er uit te pikken. Twee meisjes van een jaar of drie die spijkers zoeken tussen de rook van verbrand hout. En dan nog de worsteling met onze eigen aanwezigheid daar. Aan de ene kant willen we het graag met eigen ogen zien. Aan de andere kant voelt het raar om als toerist in hun leefomgeving rond te lopen.

Het contrast met de Starbucks koffie die we een uur later in de bus op weg naar Dasmariñas opdrinken is enorm. Tijdens de 1,5 uur durende busreis kunnen we alles een beetje laten bezinken. En dat is ook even nodig want we staan op het punt om de jongeren die we de komende week gaan bijstaan te ontmoeten. Onze eerste indruk van de wijk waar de bedrijfjes gevestigd zijn is goed: een levendige, gezellige wijk, met uiteraard op elke straathoek de vertrouwde tricycles.

In het hoofdgebouw van de lokale stichting Pangarap ontmoeten we de tien ondernemers. De ontmoeting is geweldig: naast de hilariteit om de lengte van met name Liedeke en Ties, zijn ze super nieuwsgierig naar wie we zijn en wat we doen. En wij natuurlijk andersom ook. We beseffen dat alleen een ontmoeting tussen twee werelden al zo bijzonder is!

Aan het eind van een gezellige avond worden de verwachtingen gepeild. De jonge ondernemers hebben interessante dilemma’s. Wat als je familie je constant om geld vraagt, nu ze weten dat jij geld verdient en de lening vergeten? En wat te doen als je niet goed kan samenwerken met je compagnon? We staan te popelen om dit soort vragen samen met hen aan te pakken!  

Dag 1 - Zondag 29 augustus 2010

Door Liedeke - Morgen gaat het project van JongeHonden en de Filippijnse ondernemers officieel van start. De eerste kennismaking met de Filippijnen is echter al een paar dagen begonnen en is zeer indrukwekkend.

Op het eiland Negros wachtte ons  na een lange vlucht en tocht met klein bootje door toch wel hele hoge golven een waar paradijs. De kraakheldere onderwaterwereld van de Filippijnen is adembenemend: kleurrijke koralen, nog kleurrijker vissen, meterslange slangen en waterschildpadden.

Ook hebben we met een tricycle (zie foto); een brommer met een zijspan waar wij met z’n vijven in passen, (de filippinos met minstens tien), een jeepney; busje met schilderingen en stickers versierd, en een crossmotor die de Filippijnse bergen kon bedwingen door de buitengebieden getourd.  Af en toe passeerde ons een krijsend varken vervoerd per brommer. In de jungle werden we vroeg gewekt door luid gezang van insecten. In de dorpen kraaiden de hanen al voor zonsopgang, in afwachting van hun optreden tijdens de cockfight.

Het contrast met Manilla, waar we vandaag aankwamen, is enorm. Het is een echte metropool, behoorlijk volgepakt met een aantal grote wolkenkrabbers. Daartussen veel panden waarin kleine woningen zich verschuilen en veel mensen op een klein oppervlak bij elkaar wonen. Wat ons allen choqueerde is het zien van een aantal hutjes aan de uitmonding van een riool in zee, waar het afval zich heeft verzameld en mensen op luchtbedden in ronddrijven op zoek naar afval wat nog van waarde kan zijn.

Ook hebben we de laatste dagen gewerkt aan ons ‘ondernemersspel’. In dit spel hebben de jonge ondernemers een eigen onderneming waarin zij voor verschillende dilemma’s komen te staan. Investeer je in een lagere inkoopprijs? Wat doe je als je concurrent de verkoopprijs verlaagt? Hoe bindt je klanten aan je winkel? Hoe minimaliseer je de risico’s van een mogelijke natuurramp voor jouw bedrijf? Dit zijn vragen waar we zelf ook geen antwoord op weten. Tijdens de komende week hopen we met elkaar hierover na te denken.

Vanaf morgen volgt elke dag een column over de samenwerking tussen de Nederlandse jonge honden en de jonge ondernemers uit Manilla. We kijken ook uit naar een bericht of vragen vanuit jullie kant!

Filippijnse groet, Bas, Bibi, Liedeke, Mara en Ties.